Yoksa bugün hâlâ üzerinde yaşadığımız devletin tapu senedi mi?.

Bazı tarihler vardır, takvimde sadece bir gün değildir. O gün yaşanan olay, kendisinden sonra gelen bütün yılların kaderini belirler. 19 Mayıs böyledir. 23 Nisan böyledir. 29 Ekim böyledir. 30 Ağustos ise bunların içerisinde belki de en kritik halkadır. Çünkü o gün kaybedilseydi, bugün diğerlerini konuşuyor olabilir miydik?

Gelin 1922 yılının Anadolu’sunda gidelim. Dört bir yanı yıllarca süren savaşlarla harap olmuş bir memleket. Tarlalar ekilememiş, fabrikası yok denecek kadar az, sanayisi olmayan, demiryollarının büyük kısmı yabancıların kontrolünde bulunan, yorgun, fakir ama hâlâ diz çökmemiş bir millet. Karşısında ise dönemin en güçlü devletlerinin desteğini arkasına almış bir işgal ordusu var.

Bugünden bakınca bazı şeyler kolay görünüyor. “Nasıl olsa kazandık.” diyoruz. Oysa o günün insanı sonucu bilmiyordu. Kimse 30 Ağustos’un nasıl biteceğini bilmiyordu. Hatta dünyanın büyük bölümü Türk milletinin artık ayağa kalkamayacağını düşünüyordu. Osmanlı Devleti tarihe karışmış, Sevr Antlaşması ile Anadolu adım adım paylaşılmış, İstanbul işgal edilmişti. Anadolu’nun ortasında sıkışıp kalmış bir millet için yazılan senaryo belliydi.

Ama tarihin güzel tarafı tam da burada başlıyor.

Bazen bütün hesapları tek bir millet bozar.

Emperyalizm denince insanların aklına çoğu zaman yalnızca işgal orduları geliyor. Oysa emperyalizm her zaman top ve tüfekle gelmez. Bazen bir anlaşma metniyle gelir. Bazen bir manda teklifinin içine saklanır. Bazen “Sizin iyiliğiniz için.” diyerek çıkar karşınıza. Önce umudunuzu kırar, sonra iradenizi elinizden alır, en sonunda da bağımsızlığınızı pazarlık konusu hâline getirir.

Sevr tam olarak buydu.

Bugün haritaya baktığımızda tek parça gördüğümüz Anadolu, o gün cetvelle bölünmüş, renk renk paylaşılmıştı. Türk milletine ise yaşaması için değil, nefes alması için küçük bir alan uygun görülmüştü. Daha doğrusu uygun görüldüğünü sanıyorlardı.

Sonra Mustafa Kemal Paşa çıktı ve tarihin akışını değiştiren o cümleyi fiilen hayata geçirdi.

Milletin kaderini yine millet belirleyecekti.

Aslında Kurtuluş Savaşı’nın özü de buydu. Sadece Yunan ordusuna karşı verilen bir mücadele değildi. İngiliz hesaplarına, Fransız planlarına, İtalyan beklentilerine ve Anadolu’nun artık teslim olacağına inanan bütün anlayışlara karşı verilmiş bir bağımsızlık mücadelesiydi.

İşte 30 Ağustos’u büyük yapan da budur.

Mustafa Kemal Atatürk’ü yalnızca büyük bir komutan olarak anlatmak eksik kalır. Elbette askeri dehası tartışılmaz. Sakarya’da gösterdiği sabır, Büyük Taarruz öncesinde aylarca yaptığı hazırlık, düşmanı yanıltan stratejileri bugün dünyanın birçok harp akademisinde hâlâ inceleniyor. Fakat onu asıl farklı kılan şey, kazandığı savaşın ertesi gününü de düşünmesiydi.

Çünkü savaş kazanabilirsiniz. Ama devlet kuramazsanız kazandığınız zafer uzun sürmez.

İşgali sona erdirebilirsiniz. Ama ekonominizi ayağa kaldıramazsanız bağımsızlığınız eksik kalır.

Ordunuz güçlü olabilir. Ama eğitiminiz çökerse gelecek nesilleri kaybedersiniz.

Atatürk’ün tam bağımsızlık anlayışı tam da bu yüzden yalnızca cephede kazanılan başarılarla sınırlı değildi. Fabrika kurmak da bağımsızlıktı. Demiryolu yapmak da. Köy Enstitülerini konuşmak da. Şeker fabrikaları da. Uçak fabrikaları da. Dil devrimi de. Üniversiteler de…

Çünkü o çok iyi biliyordu ki, bağımsızlık sadece sınır çizmek değildir. O sınırların içerisinde başını dik tutabilmektir.

Fakat burada başka bir haksızlığı da düzeltmek gerekiyor.

30 Ağustos denince aklımıza ilk gelen isim elbette Gazi Mustafa Kemal Atatürk’tür. Öyle de olmalıdır. Ancak bu zafer, tek bir insanın omuzlarında yükselmedi.

Fevzi Paşa vardı, İsmet Paşa vardı, Kazım Özalp vardı, Nurettin Paşa vardı.

Cephe gerisinde gecesini gündüzüne katan binlerce subay vardı.

Daha da önemlisi…

İsimlerini bugün hiçbirimizin bilmediği yüz binlerce Mehmetçik vardı. Tarih kitapları komutanların adını yazar. Millet ise adsız kahramanlarını yüreğinde taşır. Afyon’un sıcağında süngü hücumuna kalkan o çocukların kaç yaşında olduğunu biliyor muyuz? Annesine yazdığı son mektup yerine cebinden çıkan Kur’an yaprağını okuduk mu hiç?

Cepheye cephane taşıyan kadınların isimlerini kaçımız sayabiliriz?

Donarak, susuzluktan, hastalıktan ölen kaç askerin mezarının nerede olduğunu biliyoruz?

Bilmiyoruz.

Ama onlar vardı.

Bugün üzerinde yürüdüğümüz bu topraklar, sadece toprağın değil, aynı zamanda fedakârlığın da eseridir.

Aradan yüz yılı aşkın bir zaman geçti. Şimdi kendimize başka bir soru soralım.

30 Ağustos’ta kazanılan zafer gerçekten tamamlandı mı?

Bence hayır.

Çünkü bağımsızlık, bir defa kazanılıp sonsuza kadar cebimize koyabileceğimiz bir madalya değildir. Her nesil onu yeniden korumak zorundadır.

Dün düşman orduları vardı. Bugün ekonomik bağımlılık var.

Dün işgal gemileri vardı. Bugün teknoloji bağımlılığı var.

Dün cepheler kuruluyordu. Bugün veri merkezleri kuruluyor.

Dün barut konuşuyordu. Bugün algoritmalar konuşuyor.

Ama değişmeyen tek şey şu…

Devletler hâlâ kendi çıkarlarını düşünmek zorunda olduğu.

Amerika kendi çıkarını düşünüyor.

Rusya kendi çıkarını düşünüyor.

Çin kendi çıkarını düşünüyor.

Avrupa kendi çıkarını düşünüyor.

Peki biz neden kendi çıkarımızı düşünmeyelim? Bu soru dün de meşruydu. Bugün de meşru. Yarın da meşru olacak.

Bugün vatan savunması dediğimiz şey yalnızca sınır hattında nöbet tutan askerimizin omzuna bırakılamaz. Elbette Mehmetçiğimiz bu milletin çelik bileğidir. Ancak güçlü bir ordunun arkasında güçlü bir ekonomi yoksa, güçlü bir sanayi yoksa, kendi teknolojisini üretemeyen bir ülke varsa, savaş meydanında kazanılan zaferler bile zamanla anlamını yitirebilir.

Bir çip fabrikası bazen bir tabur kadar stratejik olabilir. Bir savunma sanayi tesisi bazen bir hava üssü kadar önemlidir.

Enerjide dışa bağımlılığı azaltmak, tarımda kendi kendine yetebilmek, bilim insanını bu ülkede tutabilmek, nitelikli eğitim verebilmek… Bunların tamamı bugün milli güvenliğin ayrılmaz parçalarıdır.

Çünkü artık savaşın şekli değişti. Ama bağımsızlığın değeri değişmedi.

30 Ağustos’un bize bıraktığı en büyük miras da budur aslında.

Zafer sarhoşluğu değil. Sorumluluk duygusu.

Geçmişle övünmek değil. Geçmişe layık olabilmek.

Şehitleri anmak değil. Onların uğruna can verdiği Cumhuriyet’i daha güçlü hâle getirebilmek.

Mustafa Kemal Atatürk’e duyulan sevgi, yalnızca fotoğrafını duvara asmakla ölçülmez. Onun fikirlerini anlamaya çalışmakla ölçülür. “Tam bağımsız Türkiye” dediğinde neyi kastettiğini kavrayabilmekle ölçülür. Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu fikrini yalnızca kürsülerde değil, hayatın her alanında savunabilmekle ölçülür.

Çünkü Atatürk’ün bize bıraktığı en büyük emanet yalnızca Cumhuriyet değildir.

Cumhuriyeti ayakta tutacak akıldır.

Bugün 30 Ağustos’u kutlarken, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, silah arkadaşlarını, Kuvâ-yi Milliye ruhunu yaşatan bütün kahramanlarımızı, cephede can veren isimsiz Mehmetçiklerimizi, cephe gerisinde omuz omuza mücadele eden kadınlarımızı, çocuk yaşta vatan yükünü sırtlanan gençlerimizi, bu toprakları bizlere vatan yapan bütün şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.

Onlar bize yalnızca bir zafer bırakmadılar.

Bir devlet bıraktılar.

Bir bayrak bıraktılar.

Bir Cumhuriyet bıraktılar.

Ve hepsinden önemlisi, hiçbir şart altında teslim olmayan bir millet olmanın ne demek olduğunu öğrettiler.

Ruhları şad olsun.

Çünkü bazı zaferler sadece geçmişe ait değildir.

Bazı zaferler, gelecek nesillerin omuzlarında taşınan bir emanettir.

30 Ağustos işte o emanetin adıdır.