İNSANOĞLU!…
Marina Abramovic bir performans sanatçısı.
1979 yılında Rhythm 0 adını verdiği bir gösteri sergiledi. Rhythm 0, hem gösteri esnasında olanlar hem de sonuçlarının gösterdikleri sayesinde sanat tarihinin en sarsıcı performanslarından biri oldu.
“..ben 6 saat boyunca ayakta duracağım. Bu objeler ile bana dilediğinizi yapabilirsiniz. Olacakların sorumluluğunu üstleniyorum.”
yazıyordu üzerinde Marina Abramovic’in.
Hareketsiz biçimde 6 saat ciddi bir konsantrasyon ile durdu.
Önünde gül, bal, çeşitli yiyecekler, kesici aletler ve tabancanın yer aldığı toplam 72 obje yer alıyordu. Gösterinin başında izleyiciler güller uzatıyor, Marina’yı öpüyordu.
Ancak aradan zaman geçtikçe ve performans uzadıkça işin rengi değişmeye başladı.
İlk olarak izleyicilerden biri kadına hafif bir tokat attı. Abramovic’in gerçekten de hiçbir reaksiyon vermediğini far keden topluluktan bazıları kadına daha sert bir biçimde vurmaya başladı. Az önce kadının elini sıkan, ona gül uzatan insanlar karşılarında gerçekten savunmasız birinin olduğunu kavradıklarında şiddet eğilimi göstermeye başladılar. Ancak olaylar bununla da sınırla kalmadı.
Kalabalıktan bir kişi silahı alıp kadının alnına dayadı. Daha sonra kadının vererek silahı boynuna dayamasını sağlayacak bir biçimde yerleştirdi. Bazıları kalemlerle kadının alnına boynuna yazılar yazmaya başladılar. Bunların ardından cinsel tacizler başladı.”
Boyun kısmına çizik atarak kanamasını sağladıktan sonra burada kan emenler bile oldu. Bunun ardından kadını sağa sola cansız manken gibi taşıdılar bu esnada defalarca taciz ettikleri kadına, kalabalıktan bir adam masa üzerine yatırıp tecavüz etmeye çalıştı! Sonrasında sağduyulu birkaç kişinin önlemesiyle bu fikirden vazgeçti i. Kadının çıplak fotoğraflarını çekenler, bazılarını da eline tutuşturmaya çalışanlar oldu. Bu esnada kadın gözyaşları içindeydi ancak kalabalık onu bir obje olarak değerlendirme konusunda ısrarcıydı.
Vahşileşen çoğunluğa rağmen kalabalık içinde bulunan bir grup insan bu durumdan rahatsızlık duymaya başladı. Ancak cesaret edip bir eylemde bulunamadılar. Ta ki kalabalıktan çıkan bir kadın, Abramovic’in gözyaşlarını silip ona sarılana kadar… Kadının peşi sıra, sanatçıya yapılanlardan rahatsız olan azınlık grup, onu adeta bir koruma çemberine alarak, kıyafetlerini geri giydirdi, boynundaki yarayı kapattı, vücudundaki diğer kanayan kısımları bantla kapattı ve kadına sigara ikram ettiler.”
Bir performans sanatından daha çok toplumsal bir deneye dönüşen bu olay, çoğunluğun birbirinden cesaret alarak içindeki kötülüğü kolayca ortaya çıkarabilmesine karşın, bu durumdan rahatsız olan iyi niyetli kişilerin aynı dayanışma cesareti gösterememesinin ya da bu konuda geç kalmasının nelere sebep olduğunu gözler önüne seriyordu.
6 saat sonunda performans sona erdiğinde Abramovic, tekrar hareket etmeye başladığında, kalabalık korkunç biriyle yüzleşmişcesine oradan kaçıştı. Az önce çekinmeden işkence yaptıkları kişinin, tekrar bir birey formu kazanarak hareket etmesi kalabalığı dehşete düşürmüştü…
İnsan kendisine tepkisiz olan birine karşı hangi eşiğe kadar güç kullanmaz?
Ona nasıl yaklaşır?
Rythm 0 bize ne anlatıyor?
Olağanüstü bir duygu kontrolüyle saatlerce tepkisiz kaldıkça, izleyicinin hayvani içgüdüleri uyandı.
Marina sessiz durdukça izleyici bilendi.
Gerçek hayattan çok da farklı olmayan bir gösteri Rythm 0.
Anlayış gösterdikçe gösterinin gerilimi arttı ve…
İnsanoğlu evrenin en büyük hayal kırıklığı olduğunu bir kez daha gösterdi!
Hep yazdım, kendimce…
Bazen kısacık cümleler, bazen uzun sayfalar…
Küçük sözleri, duyguları, durumları bir cümleyle,
Ki benim için anlamları büyük diye…
Söz uçar da yazı kalır diye…
Sevdiklerime yazdım unutmasınlar diye,
Kendime not, geleceğe mesaj, hatırlatma, uyarı…
Hatırlayayım diye
Benden bir iki cümle kalsın diye.
Masal okul sırasında yazılıp silinen cümlelerle başlamış
Bilememişim…
“Sende bir sürü şiir vardır, göndersene…” cümlesiyle devam etmiş…
Ruhumun martıları o gün uçmuş işte mavilere…
Şimdi de bazen şiir, bazen yazıyla devam ediyor bu yolculuk,
Kendi halinde…
Açık, koyu, soluk, canlı…
Ama mavice…
