Baştan söyleyeyim bu yazı, aman sakın sevmeyin, yanarsınız yazısı değil. Öncelikle sevin tabii. Kendinizi, ailenizi, evladınızı, eşinizi, dostunuzu, arkadaşınızı, doğayı, yaratanı, yaratılanı, bize emanet canları, hayatı, zevklerinizi, hatta bazen acılarınızı, tecrübelerinizi, aklınıza ne geliyorsa sevilmeye layık, sevin. 

Bu yaşıma kadar kendime hep sessiz telkinlerde bulundum. Son otuz yılın yaşanmışlıklarıyla, biraz kendimi korumaya çalışma çabası, biraz da hayatın getirdiği durumlarla, çaresizliğin öğrettikleriyle şekillenen cümlelerdi bunlar.

Abartma. Durduk yere sorun çıkarma. İçinde tut. Her şeyi söylemek zorunda değilsin. Şimdi boş yere kimseyi üzme, kırma. Dikkat et, söylediklerinin bir bedeli olacaktır…

Böyle böyle öğrendim kendimden vazgeçmeyi. Önce başkalarını düşünmeyi, sonra onların rahatını kendi huzurumun önüne koymayı. İyi insan olmanın, anlayışlı davranmanın, ilişkileri korumanın belki de böyle bir şey olduğuna inandım. Birilerini incitmemek adına kendi içimde biriktirdiklerimi görmezden geldim. Bazen sustum, bazen anlamaya çalıştım, bazen de anlamadığım şeylere bile kendimce makul açıklamalar, sorularıma daha söylenmeden bana verilmesi muhtemel cevaplar buldum.

Şimdi bütün bunları bir kenara bırakıp kendime dönmeye çalışırken bile iç dünyamla yorucu bir mücadele veriyorum. Bazen sesli, yetkin ya da tecrübeli birilerine danışarak, çoğu zaman da sessiz. Çünkü insan, yıllarca başkalarının duygularını gözeterek yaşadığında, bir gün artık kendi duygularını önemsemeye başlaması gerektiği düşüncesi bile kendisini tuhaf hissettirebiliyor.

Üstelik bu değişim, seni tanıyan ve alıştığı hâlinin dışına çıkmanı istemeyen insanlar tarafından hemen fark ediliyor. Kendin için attığın küçücük bir adım bile bir anda bencillik, düşüncesizlik ya da duyarsızlık olarak yorumlanabiliyor. En masum görünen tepki ise çoğu zaman aynı: “Hayırdır, ne oldu yine?” 

Sanki kendine iyi gelmeye çalışmanın bir açıklaması, hatta izni olmalıymış, bir sebep göstermek zorundaymışsın gibi. Bir bakıyorsun, kendine dönmeye, iyileşmeye çalıştığın, bunu istediğin için bile utandırılıyorsun. 

Oysa insanın kendisini de düşünmesi, başkalarından vazgeçmesi anlamına gelmez. Herkesin hayatında bir yeri, her ilişkinin de bir sınırı vardır. Kendini sürekli ikinci sıraya koymak fedakârlık gibi görünse de bunun sonsuza kadar sürmesi, insanın kendi varlığına haksızlık etmesidir.

Sabretmek elbette iyidir. Çoğu zaman gerçekten de sabretmek için geçerli nedenlerimiz vardır. En çok da “sabrın sonunun selamet olması” beklentisi. Bazen sevgi, bazen umut, bazen sorumluluk, bazen de bir şeylerin değişebileceğine dair inanç bizi beklemeye ikna eder. Hatta ortada yeterli bir neden yoksa bile insan, beklemek için kendisine yeni nedenler bulur.

Çok değişkenli, kontrolün bizim dışımızda birçok faktöre bağlı olduğu ilişki ve hayatlarda sabırla, hiçbir yere varmayan bir yolda ısrar etmeyi birbirine karıştırmamak gerekir. 

Şimdi geriye dönüp baktığımda, bana iyi gelmeyen pek çok hikâyeden ve durumdan zamanında çıkamadığımı görüyorum. Sabırla faydasız bekleyişi, anlayışla kendimden vazgeçmeyi, sevgiyle körleşmeyi, nezaketle yok sayılmayı birbirine karıştırmışım. Değişmeyecek şeylerin değişmesini beklerken, değişen tek şeyin benim içimde biriken yorgunluk olduğunu fark edememişim.

Çocukken ve gençlik yıllarında insanların değişebileceğini düşünürsün. Sevgiyle, çabayla, bilgiyle, doğru bir anlatımla, iyi niyetle… Bir şeyleri anlatırsan anlayacaklarına, anlamaya başladıklarında da davranışlarının değişeceğine inanırsın. Bu belki de insanın en büyük yanılgılarından biri: Başkalarına yanlışlarını, bildiği doğrularla, yetmediğinde evrensel doğrularla anlatabileceğine inanması.

Sonra yaşın büyür ve biraz öğrenirsin: İnsan, değişmek istemedikçe değişmez. Anlamak istemeyene ,en doğru cümleleri kursan da anlatamazsın. Görmek istemeyene, bütün gerçekleri önüne koysan da gösteremezsin.

Yine de bir süre daha çabalarsın. İnatla, sabırla, bazen de bunun gerekli olduğuna kendini inandırarak. Olmayacağını anlamaya başladığında bu kez uğradığın zararı anlatmaya çalışırsın. Ne hissettiğini, neyin seni kırdığını, nelerin değişmesi gerektiğini açıklarsın. Görürsün ki; düzeltmeye çalışmak baskı, konuşmaya çalışmak sorgu, anlama çabası altında bir şeyler aramak şeklinde algılanılıyor. Çünkü çaba göstermek gerekir, bilgi vermek gerekir. Yani bolca emek gerekir ve bu da diğer tarafların kendince kurmuş olduğu dünyada, günlük ve genel konforu bozar. Başlarına iş çıkartıyorsun olarak algılanır.

Bir gün durup geriye baktığında ise acı bir gerçekle karşılaşırsın: Bunca çaba, karşı tarafta bir farkındalık yaratmaktan çok, senin içinde yaşadığın yorgunluğu ve kırgınlığı derinleştirmiştir. Üstelik bütün bunların sorumluluğunu da çoğu zaman senin omuzlarına yüklerler. Daha fazla anlayış göstermediğin, yeterince sabretmediğin, konuyu uzattığın ya da o varolduğu düşünülen huzuru, sessizliği bozduğun için…

Hepimiz biliriz aslında, tüm ilişkilerde sevginin asıl dili sözcükler değil, davranışlardır. Söylenenlerle yapılanlar birbirini tutmadığında, güzel cümlelerin bir anlamı kalmaz. Bazen bu gerçeği görmek istemez, bazen de görmek için kendine yeterince izin vermezsin.

En kırıcı olanlardan biri de konfor bozulmasın, konu daha fazla uzamasın, düzen değişmesin diye sunulan özürlerdir. Özür dilenir, ortam yumuşar, hayat kaldığı yerden devam eder. Fakat davranış değişmez. Aynı şeyler, farklı zamanlarda yeniden, yeniden, yeniden yaşanır. O her “yeniden” de daha dışarıda kaldığını, uzaklaştırıldığını ve sonuç olarak uzaklaştığını fark edersin. Söylenen sözle yaşanan gerçek arasındaki kopukluğu görürsün. Cevapsızlıkların yalnızlığın oluşunu yaşarsın. Bu durumu dile getirdiğin gün, aslında çoktan kaybolmuş olan şeyin, yalnızca güven değil, ilişkinin ve sözlerin saflığı olduğu gerçeği senin de yüzüne çarpar, bununla nasıl yaşanır bilemezsin. 

Artık hiç kimseden böyle özürleri kabul etmiyorum.

Arkasında durulmayan sözleri, söylenirken başka, davranışa dökülürken bambaşka bir anlam kazanan vaatleri kabul etmiyorum. Kim olursa olsun… Yetişkin sorumluluğundan kaçmayı, içindeki o çocuğu kullanarak, onun masumiyetiyle açıklamayı, verilen zararın saflık ya da düşüncesizlik adı altında önemsizleştirilmesini kabul etmiyorum.

Masumiyet, sorumluluktan kaçmanın bahanesi değildir. İyi niyet, verilen zararı ortadan kaldırmaz. Bir insanın kendisini nasıl tanımladığı kadar, başkalarına nasıl hissettirdiği de önemlidir.

Artık her şeyi anlamaya çalışmak, her davranışa bir gerekçe bulmak, her kırgınlığı kendi içimde onarmak istemiyorum. Herkesin niyetini sorgulamaktan önce, davranışlarının bende bıraktığı etkiye bakıyorum. Çünkü niyet, yaşananların gerçekliğini değiştirmiyor.

Ve belki de artık birilerini kaybetme ihtimalinden çok, kendimi kaybetmeye devam etme ihtimalinden korkuyorum.

Bunun bir bedeli olacaksa olsun. Yanlış anlaşılacaksam yanlış anlaşılmakla, sevilmeyeceksem sevilmemekle yüzleşebilirim. Herkesin beni iyi, anlayışlı, uyumlu ve her koşulda her şeyi kabul edebilir bulması için kendimi eksiltmek zorunda değilim.

Çünkü artık biliyorum: Kendini korumak bencillik değildir. Sınır koymak sevgisizlik değildir. Bir şeylere itiraz etmek huzursuzluk çıkarmak, her şeye katlanmamak da sabırsızlık ve kötü insan olmak değildir.

Ve evet, biliyorum; artık beni eskisi gibi sevmeyeceksiniz.

Kabul, sevmeyin.

Ben de artık kendimden vazgeçerek, susarak, içime atarak, her şeyi sineye çekerek sevilmek istemiyorum.

Çünkü insanın hayatında bir gün, başkalarının gözünde iyi insan olmaktan çok daha önemli bir şey belirir: Aynada kendi gözlerinin içine baktığında, kendiyle karşılaşmak, bir yabancıya bakmamak.